|
Rus asıllı iktisatçı Leontief,
girdi-çıktı tablolarıyla, günümüzde birçok devlet tarafından iktisadi
plânlamada kullanılmakta olan, mal ve hizmet akışlarının ayrıntılı bir
biçimde kaydedilmesine yarayan bir yöntem geliştirdi.
Petersburg'da dünyaya gelen Leontief
1921'de doğduğu kentin üniversitesinde iktisat fakültesine yazıldı.
1925'ten sonra tahsilini Berlin'de sürdürdü. Bundan iki yıl sonra Kiel
Dünya Ekonomisi Enstitüsüne asistan olarak atandı. 1929'da ekonomi
bilimleri konusunda doktorasını yaptı. Aynı yıl içinde Çin'e giderek
Çangkayşek hükümetine Nanking'de yapılan demiryolları inşaatında
danışmanlık yaptı.
Leontief 1931'de ABD'ye taşındı. Bir
ekonomi araştırma bürosunda çalıştıktan sonra Harvard Üniversitesi'nde
öğretim üyeliğine atandı. 1932'den beri Estelle Helena ile evli ve bir
kız çocuk babası olan Leontief, Amerikan uyruğuna geçtikten bir yıl
sonra, 1939'da Harvard Üniversitesi'ne profesör olarak atandı.
Leontief 1941 yılında Amerikan
ekonomisinin 1931-1939 yılları arasındaki yapısına ilişkin incelemesini
tamamladı. Bu yapıtını yedi yıl sonra, 1947 yılında, Amerikan ticaret
strüktürünün analizi izledi. Bu analizinde sermayeden yana zengin bir
ülke olan ABD'nin, emekten yana yoğun ürünleri ihraç ettiğini ve
sermayeden yana yoğun olan ürünleri ithal ettiğini saptadı. Bu sonuç o
tarihe kadar, bir ülkenin kendisinde mevcut bulunan üretim
faktörlerinin (sermaye ve emek) en uygun oldukları malların üretiminde
uzmanlaştığına ilişkin tahminlerle bir çelişki oluşturuyordu. Yani
ABD'nin sermayeden yana yoğun ürünleri ihraç ve emekten yana yoğun
ürünler ithal etmesi gerekirdi. Leontief'in bu saptaması Leontief
Paradoksu olarak iktisat tarihine geçti.
Leontief 1966'da yayınladığı
Input-Output Economics (Girdi-Çıktı Ekonomisi) adlı yapıtında ekonomik
bağlantıları yeni bir biçimde tanımladı. Bu tanımlamayı 1758'de ilk kez
ekonomi olgusunu doğal bir dolaşım olarak canlandırmış olan Fransız
bilim adamı François Quesnay'ın Ekonomik Tablosuna dayanarak yaptı.
Leontief Petersburg'daki öğrenciliği
sırasında üzerinde kafa yormaya başladığı kendi yöntemini şöyle
tanımlamaktadır: Bir Girdi-Çıktı Tablosu bir ülke ekonomisinin belirli
bir süre, örneğin bir yıl içindeki mal ve hizmet akışlarını
göstermektedir. Leontief Amerikan endüstrisinin kendi dalları
arasındaki mal değişim ilişkisini gösterdi. Bunun için Amerikan
ekonomisini ayrı ayrı branşlara böldü ve sektörler arasındaki ekonomik
olguları gözler önüne serdi. Karşılıklı etkileşimin var olduğunu ve
ayrı ayrı ekonomi sektörlerinin teslimat (çıktı) ve satın almalarla
(girdi) birbirlerine bağlı olduklarını kanıtladı. Leontief ayrıca
belirli bir mal verimi (çıktı) sağlayabilmek için, hangi miktarda
üretim faktörlerinin (girdi) kullanılması gerektiği sorusunun yanıtını
bulmaya çalıştı.
Leontiefin pratiğe dayalı
araştırmalarının hedefi, devletin ekonomik olaylara müdahalesinin
etkilerinin önceden kestirilmesi ve iktisat politikasıyla teorisi
arasında bir bağlantının kurulmasıydı. Başlangıçta Girdi-Çıktı
Analizinin devletin planlama ekonomisine alet olmasından korkulduysa
da, Batılı ülkeler 50'li yıllardan başlayarak Leontief'in yöntemini
ekonomik plânlamalarında yardımcı bir araç olarak kullanmaktadırlar.
Nobel Ekonomi Ödülü'nü kazandıktan
iki yıl sonra New York'taki Ekonomik Analizler Enstitüsüne müdür olarak
atandı. 1976'da uluslararası bir uzman grubunun yöneticisi olarak
Birleşmiş Milletler'in Ekonomi ve Sosyal Kurulu için global bir analiz
hazırladı. Bu analizinde Üçüncü Dünya Devletleriyle zengin sanayi
ülkeleri arasında 2000 yılına kadar gelir farklarının yarılanmasının
mümkün olabileceği tezini savunuyordu. Bunun gerçekleşebilmesi için
gerekli önkoşul, yoksul ülkelerde nüfus plânlaması ve zengin ülkelerde
ekonomik büyümenin kısıtlanması politikalarının geniş ölçüde
uygulanmasıdır.
Leontief bu düşüncesiyle, sınırlı
kaynaklar yüzünden o zamana kadar uygulanan büyüme politikasından
genelde vazgeçilmesini talep eden Roma Kulübünün raporuna karşı
geliyordu. Leontief 1980'den beri Birleşmiş Milletler'e ekonomik
sorunlarda danışmanlık yapmaktadır |